MOB-versie | Naar grote versie



vaste combinaties

 

Net zoals in het Nederlands zijn er in het Spaans veel bijwoordelijke uitdrukkingen en werkwoorden met een vast voorzetsel. Hier volgt een selectie waarin het Spaans juist verschilt van het Nederlands qua voorzetsel of qua vorm.

 

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'a'

 

a caballo te paard
a ciegas blindelings
a X metros over X meter
a corto plazo op korte termijn
a cualquier hora om het even wanneer, altijd, dag en nacht
a destiempo ongelegen, op het verkeerde moment
a escondidas heimelijk
a estas horas om deze tijd
a favor de ten gunste van
a finales de eind (maand, jaar)
a gusto naar zijn zin
a pie te voet
a la derecha rechts
a la izquierda links
a la sombra in de schaduw
a la vez tegelijk
a las tres om drie uur
a la vuelta (de la esquina) om de hoek
a lo largo de in de loop van
a lo lejos in de verte
a lo mejor misschien

a lo menos

(por) lo menos

op zijn minst
a los diez años op tienjarige leeftijd
a los dos días na twee dagen
a los ojos in de ogen
a mano met/bij de hand
a medianoche om middernacht
a/al mediodía om twaalf uur 's middags
a mediados de midden, halverwege (maand, jaar)
a mi gusto naar mijn smaak
a mi juicio naar mijn mening
a mi parecer naar mijn mening
a oscuras in het donker
a pie te voet
a principios de begin (maand, jaar)
a salvo in veiligheid
a sus anchas op zijn gemak
a tiempo op tijd
a tientas op de tast
a ver eens zien
al ataque ten aanval
al día, al tanto op de hoogte
al día siguiente op de volgende dag
al lado; aquí al lado naast; hiernaast
al mejor precio voor de beste prijs
al mismo tiempo tegelijkertijd
al poco de kort nadat
al salir bij het weggaan
al sol in de zon
al tanto, al día op de hoogte (zijn)
alrededor de rondom; omstreeks
amor al arte liefde voor de kunst
a un tiro de piedra op een steenworp
bienvenido, -a a welkom in/bij
cara a cara oog in oog, 'face to face'
derecho a recht op
dispuesto, -a  a bereid om
ir de compras boodschappen gaan doen
jugar (ue) al balón een balspel doen
miedo a/de angstig/bang voor
oler (ue) a ruiken na
por dos a cero met 2-0 (winnen)
vuelta al mundo reis om de wereld

 

N.B. In een aantal gevallen dient a om het lijdend voorwerp aan te duiden. Er is dan vrijwel altijd sprake van een verwijzing naar één of meerdere bepaalde personen.

  • ¿Conoces al novio de Paquita? (Ken je de vriend van Paquita?)

Heeft de spreker geen concrete persoon in gedachten, dan is het gebruik niet geoorloofd.

  • La tienda busca vendedores. (De winkel zoekt verkopers.)

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'con'

 

con este tiempo bij dit weer
conmigo, contigo, consigo met mij, met jou, bij zich
cuidado con opgepast met
dar con vinden; toevallig tegenkomen/ontmoeten
estar enfadado, -a con boos zijn op
junto con samen met
ojo con kijk uit voor
vivir con una  persona wonen bij/met
con solo + infinitief door eenvoudigweg te + infinitief

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'desde'

 

desde el año pasado sinds vorig jaar
desde las cuatro vanaf vier uur

desde hace X meses

hace X meses que

sinds
desde los cuatro años
vanaf zijn/haar vierde jaar

 

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'de'

 

a la derecha de rechts van
a la izquierda de links van
antes de vóór (tijd)
de buena gana graag, goedschiks
de camino onderweg
de día overdag
de entrada van meet af aan
de fiesta in feeststemming; in feestmodus
de la mano
hand in hand
de moda in de mode
de noche
's nachts
de una vez ineens
delante de voor (plaats)
del brazo bij de arm
dentro de poco binnenkort
de pie staande
de puntillas op de tenen
después de na
difícil de (pronunciar) moeilijk (uit te spreken)
enfrente de tegenover
estar contento de tevreden zijn met
estar de acuerdo akkoord gaan
estar de pie(s) staan
estar de moda in de mode zijn
estar de vacaciones en op vakantie zijn in
estar harto de beu zijn te
fácil/difícil de entender makkelijk/moeilijk te begrijpen
ir de gaan over; handelen over
ir de vacaciones a op vakantie gaan naar
ir de copas gaan stappen
un poco de een beetje (van)
la ciudad de X de stad X
tener ganas de zin hebben in
trabajar de werken als
tras de na (tijd)

 

NB

Anders dan in het Nederlands wordt het voorzetsel 'de' gebruikt om twee zelfstandige elementen (bijv. twee zelfstandige naamwoorden, een zelfstandig naamwoord met een werkwoord/zin) met elkaar te verbinden.

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'en'

 

creer en geloof hechten aan

Transport:

en avión

met het vliegtuig
en autobús met de bus
en barco met de boot
en bici(cleta) met de fiets
en casa thuis
en camino onderweg
en coche met de auto
en tren met de trein
Andere  combinaties
en absoluto hoegenaamd niet
en broma voor de grap
en busca de op zoek naar
en cambio daarentegen
en cambio de in ruil voor
en casa thuis

en ganar

die gewonnen heeft
en el fondo eigenlijk
en la comida bij het eten
en la foto op de foto
en la penumbra in de schemering
en lugar de in plaats van
en mi opinión naar mijn mening
en otras palabras met andere woorden
en pie rechtop
en serio serieus
en venta te koop
estar en rojo op rood staan
un retraso en een vertraging bij

 

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'entre'

entre otros met z'n allen
entre semana door de week

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'hacia'

hacia abajo naar beneden
hacia afuera naar buiten
hacia arriba omhoog
hacia atrás naar achteren
hacia delante vooruit, naar voren

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'para'

 

ir para los cuarenta tegen de 40 lopen
no estar para bromas niet in de stemming zijn voor grapjes
no sirve para nada hij/zij deugt nergens voor
para atrás naar achter
para mi gusto naar mijn smaak
para su edad voor zijn leeftijd
para Navidad met Kerstmis

 

vaste combinaties met het voorzetsel 'por'

 

felicidades por gefeliciteerd met
gracias por bedankt voor
leer por encima vluchtig doornemen, diagonaal lezen

loco por una cosa

gek op iets zijn

orgulloso por

trots op

perdona por llegar tarde

excuses dat ik zo laat ben

por adelantado

bij voorbaat
por aquí hier ergens
por debajo (de) onderdoor
por delante voor de boeg
por el camino onderweg
por encima oppervlakkig; vluchtig; terloops

por la mañana

's ochtends

por la noche

's nachts
por la tarde 's middags
por lo menos tenminste
por lo tanto daarom
por (motivo de) vanwege
por Navidad met Kerstmis
por orden alfabético in alfabetische volgorde
por si acaso voor het geval dat; voor de zekerheid
por supuesto vanzelfsprekend
por todas partes overal
preguntar por vragen naar
yo por mi parte wat mij betreft

 

 

werkwoorden met vast voorzetsel

 

acabar de + infinitivo zojuist ge ... hebben
acordarse (ue) de zich iets herinneren
agradecer por danken voor
amenazar con dreigen met
aprender a + infinitivo leren + infinitief
asistir a bijwonen
avisar de waarschuwen voor
bajar de uitstappen
brindar por toosten op
comenzar a + infinitivo beginnen te
comenzar con + zelfst.nw. beginnen met
confiar (í) en alguien op iemand vertrouwen
contar (ue) con rekenen op; beschikken over
constar de bestaan uit
cruzar los dedos por duimen voor
darle a alguien por bij iemand een plotse belangstelling ontstaan voor
darse cuenta de beseffen
decidirse a (vast) besluiten om
dejar de + infinitief ophouden met ...
despedirse (i) de afscheid nemen van
disponer de beschikken over
dudar de algo/alguien twijfelen aan iets/iemand
dudar en + infinitivo schromen om, aarzelen om
empezar a + infinitief beginnen te ...

enamorarse de

estar enamorado, -a de

verliefd worden op

verliefd zijn op

encargarse de zorg dragen voor
esperar a alguien op iemand wacht
estar para + infinitivo op het punt staan te
estar por + infinitivo 'nog moeten ge... worden'
estar por + plaatsaanduiding zich ergens (+ plaats) bevinden
faltar para ontbreken tot
felicitar por feliciteren met
gastar en besteden aan
hablar de praten over
insistir en aandringen op
ir a + infinitief gaan/zullen ...
ir (a) por algo iets gaan halen/kopen; ergens voor gaan
ir de vacaciones a met vakantie gaan naar ...
ir a ver a alguien a/en X iemand gaan opzoeken in X
llamar la atención sobre de aandacht vestigen op/vragen voor
llevar dinero encima geld bij zich hebben
limitar con grenzen aan
montar a caballo paardrijden
montar en burro op een ezel rijden
montar en bici, en moto, etc. fietsen, motorrijden
no hay nada que hacer er is niets te doen
optar a dingen naar; solliciteren naar
optar por kiezen voor
olvidarse de helemaal  vergeten
servir (i) para dienen om, deugen voor
oler (hue) a ruiken naar
pagar por betalen voor
parar de stoppen met
participar de delen in (de winst); (een mening) delen
participar en deelnemen aan
pasar por langskomen
pensar (ie) en denken aan
ponerse a + infinitief beginnen te ...
preferir (ie) a prefereren boven
preguntar por vragen naar

preocuparse de

(dedicar atención a)

zorgen voor,

aandacht schenken aan

preocuparse por/con

(tener en el pensamiento)

zich zorgen maken over, tobben over

 

quedar en

¿en qué quedamos?

afspreken (om)

wat spreken we af?

quedar por hacer nog veel moeten te doen hebben

quejarse de

quejarse con/ante

klagen over

klagen bij/ten overstaan van

referirse a (ie) zinspelen op, doelen op
reírse (i) de lachen om
sobrevivir a (un accidente) (een ongeluk) overleven
soñar (ue) con dromen van/over
subir a instappen
sufrir de lijden aan
no tardar en niet lang duren voor
tener a mano bij de hand hebben
tener ganas de + inf. zin hebben om
tener miedo a bang zijn voor
tirar de trekken aan
trabajar de, como werken als
vacunarse contra, por zich laten inenten tegen
velar por waken over
volver a + infinitief weer ...
votar por stemmen voor

jugar al + (sport)

 

bij sporten met een bal, puck, shuttle e.d.

 

tratar de gaan over; behandelen